Διαλέγοντας αλεξίπτωτο

Κατηγορίες αλεξιπτώτων και πιλότων

Η συνεχής εξέλιξη στο άθλημα είχε σαν αποτέλεσμα την βελτίωση των επιδόσεων του αλεξίπτωτου πλαγιάς. Αυτές οι επιδόσεις δημιούργησαν πιο ευαίσθητες πτέρυγες που απαιτούν πιλότους αναλόγων δυνατοτήτων. Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη να χωριστούν οι πιλότοι αλλά και οι πτέρυγες σε κατηγορίες. Πρέπει να προσέξουμε αυτό το σημείο διότι υπάρχει μια εσφαλμένη τάση σε όλα τα επίπεδα των πιλότων να μην σέβονται αυτές τις κατηγορίες. Βασική διαφορά μεταξύ τους είναι ο απαιτούμενος τρόπος και χρόνος αντίδρασης για το χειρισμό τους. Μια εκπαιδευτική πτέρυγα δέχεται ευκολότερα λανθασμένους χειρισμούς ακόμα και καθυστέρηση του χρόνου αντίδρασης, από μια άλλη πτέρυγα ανώτερου επιπέδου και επιδόσεων.

Αλεξίπτωτο ανώτερου επιπέδου                              Αλεξίπτωτο αρχάριου

Ας δούμε όμως αυτές τις κατηγορίες:

Εκπαιδευόμενος Afnor Standard - DHV 1 wing

Εκπαιδευόμενος πιλότος Afnor Standard - DHV 1\2 wing

Πιλότος λέσχης Afnor Performance - DHV 2 wing

Πιλότος Afnor Performance - DHV 2\3 wing

Προχωρημένος πιλότος Afnor Competition - DHV 3 wing

Eπεξηγησεις: Αfnor : Γαλλικό ινστιτούτο πλοϊμότητας, DHV :  Γερμανικό ινστιτούτο πλοϊμότητας.

Φυσικά ένας προχωρημένος πιλότος μπορεί να πετά με χαμηλότερης κατηγόριας αλεξίπτωτο, αλλά δεν είναι αυτό το πρόβλημα. Συνήθως γίνεται το αντίθετο. Πάντως οι διαχωρισμοί αυτοί δεν μπορούν να είναι πάντα σαφείς, διότι οι παράγοντες εμπειρίας, αντίληψης και ικανότητας κάθε πιλότου διαφέρει. Επίσης για εμπορικούς λόγους οι εταιρείες κατασκευής αλεξιπτώτων βιάζουν ή εκμεταλλεύονται στα όρια τους κανονισμούς για να βάλουν κάποιο αλεξίπτωτο στην κατηγορία που είναι πιο εμπορική η πιο κατάλληλη με την νοοτροπία της εν λόγω εταιρείας.

O κάθε πιλότος μπορεί και θέλει να πιστεύει ότι είναι ικανότερος από το επίπεδο στο οποίο πραγματικά είναι και να επιλέξει ακατάλληλο αλεξίπτωτο γι αυτόν. έχουμε όλοι παρατηρήσει ότι έχουμε μια διάθεση για αγορά ικανότερων αλεξίπτωτων από τις δυνατότητές μας. Ευθύνη έχουμε όλοι μας στο θέμα αυτό και πρέπει να λαμβάνουμε υπ' όψιν μας ότι ξεκινάμε να πετάμε για μια ολόκληρη ζωή και όχι για μια καλή πτήση.
Όλοι έχουμε δει πιλότους 6 μηνών με 20-30 πτήσεις να κατέχουν και να πετούν με αλεξίπτωτο Competition,αρχάριους πιλότους να πετούν με αλεξίπτωτα Performance.Τι θα συμβεί όταν οι συνθήκες γίνουν έντονες; Θα φοβηθούν και θα εγκαταλείψουν ή θα έχουν πρόβλημα; Σπάνια κάποιος μπορεί να ξεπεράσει την φοβία της πτήσεως όταν είναι αρχάριος και δεν γνωρίζει τα προβλήματα πτήσης που μπορεί να του παρουσιαστούν. Γνωρίζω πιλότο ο οποίος έχει κάνει σε 10 πτήσεις δύο προσγειώσεις πάνω σε δένδρα, πρόσκρουση στο έδαφος με Β-Line stall και πρόσκρουση στο έδαφος με Spin. Αιτία ήταν η έλλειψη εκπαίδευσης και ευτύχημα ότι είχε μικροτραυματισμούς. Προσοχή λοιπόν συναθλητές!
Άλλωστε πολλές φορές το κυνήγι των επιδόσεων, δεν αποφέρει κέρδος αν δεν ακολουθείται από ανάλογη ικανότητα πιλότου. Σκεφτείτε ότι αγώνας παγκοσμίου κυπέλλου έχει κερδισθεί με αλεξίπτωτο Intermediate (J. Pacher/Nova Phocus)
Πριν να αποφασίσουμε να πετάξουμε η να αγοράσουμε ένα αλεξίπτωτο έχουμε ανάγκη ενημέρωσης. Αυτό είναι ουσιαστικό θέμα και δεν πρέπει να βασιζόμαστε μόνον στους άλλους έμπειρους πιλότους και περιοδικά αλλά να μπορούμε να κρίνουμε και εμείς με γνώση.

Ο πίνακας που ακολουθεί σκοπό έχει να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τα χαρακτηριστικά που δίνονται από τους κατασκευαστές και τα περιοδικά για τα αλεξίπτωτα. Μεταφρασμένος σε Γαλλικά και Γερμανικά και τις ανάλογες επεξηγήσεις, χρησιμοποιεί σαν παράδειγμα ένα υποθετικό αλεξίπτωτο υψηλών επιδόσεων.

Πίνακας Τεχνικών Στοιχείων

Επεξηγήσεις πίνακα τεχνικών στοιχείων

Εκπέτασμα = πλάτος πτέρυγας
Επιφάνεια = εκπέτασμα X μέση χορδή
Διάταμα = εκπέτασμα X εκπέτασμα/επιφάνεια
Συντελεστής φόρτισης πτέρυγας = ολικό βάρος/επιφάνεια
Βάρος (ολικό) πτήσης = βάρος αλεξίπτωτου + ζώνη + πιλότος
Βάρος πιλότου = ατομικό βάρος ντυμένος.
Προβολή (επιφανείας) πτέρυγας = προβολή εκπετάσματος X μέση χορδή

Διαλέγοντας μέγεθος πτέρυγας

Ο κατασκευαστής κάθε πτέρυγας αλεξίπτωτου πλαγιάς δίνει το ελάχιστο και το μέγιστο βάρος στο οποίο η πτέρυγά του πετά ιδανικά, χωρίς παραμόρφωση του σχήματός της. Συνήθως υπάρχουν τρία μεγέθη: μικρή, μεσαία και μεγάλη, με αντιστοιχίες ελάχιστου και μέγιστου βάρους. Ο λόγος κατολίσθησης μιας πτέρυγας είναι πάντα ο ίδιος, άσχετα αν ο πιλότος που πετά την συγκεκριμένη πτέρυγα είναι στο κάτω ή στο επάνω όριο βάρους πτήσης. Αυτό που αλλάζει είναι ο βαθμός καθόδου και η ταχύτητα πτήσης. Αυτά τα δύο όμως στοιχεία επηρεάζουν την πτητική συμπεριφορά αυτής της πτέρυγας όπως θα δούμε παρακάτω.
Ο συντελεστής φόρτισης, δηλαδή το ολικό βάρος δηλαδή το βάρος του πιλότου, του εξοπλισμού, της ζώνης και του αλεξίπτωτου η πρακτικά το βάρος του πιλότου με τον σάκο στην πλάτη έτοιμος να πετάξει, διαιρούμενο δια των τετραγωνικών μέτρων συνολικής επιφάνειας του αλεξίπτωτου, χρησιμοποιείται σαν ένα σημείο σύγκρισης για να διαπιστώσουμε πόσο “ελαφρείς” ή “βαρείς” είμαστε. Για το κάθε αλεξίπτωτο ιδανική θεωρείται η σχέση 3,1 κιλά/μ2. Με μεγαλύτερη αναλογία κιλών /μ2 φορτίζουμε την πτέρυγα περισσότερο, είμαστε δηλαδή “βαρείς” ενώ αντίθετα “ελαφρείς”.
Ας δούμε όμως τι συμβαίνει εάν πετάμε με μικρό αλεξίπτωτο, δηλαδή στο επάνω όριο βάρους του, σε σύγκριση με ένα μεγαλύτερο από αυτό αλεξίπτωτο, ίδιου τύπου.
Κατ΄ αρχήν θα μεταφέρουμε ένα αλεξίπτωτο με ελάχιστα μικρότερο βάρος υλικού κατασκευής. Σε απογείωση με άπνοια θα μας αναγκάζει να         “ τρέχουμε” περισσότερο, ενώ αντίθετα θα απογειώνεται καλύτερα με ένταση ανέμου. Η ταχύτητα πτήσης θα είναι περίπου τρία επιπλέον χλμ./Ω, με 0,1 μ/δευτ. χειρότερο βαθμό καθόδου.
Η πτέρυγα αυτή θα έχει μεγαλύτερη ευαισθησία στη χρήση των φρένων, θα στρίβει γρηγορότερα με μεγαλύτερο κύκλο στροφής. Θα παίρνουμε πιο έντονες πληροφορίες από τη ζώνη, τα κλεισίματα θα είναι σπανιότερα αλλά πιο έντονα και η επαναφορά τους θα είναι γρηγορότερη. Ο χρόνος πτήσης σε ασθενείς συνθήκες θα είναι μικρότερος και η διεισδυτικότητα της πτέρυγας μεγαλύτερη, ιδιαίτερα σε ένταση ανέμου.
Οι αντίθετες διαφορές θα υπάρξουν εάν πετάξουμε με το μεγαλύτερο μέγεθος αυτής της πτέρυγας.
Η προσαρμογή του βάρους με προσθήκη νερόσακου φαίνεται να είναι η προσφιλέστερη μέθοδος αντιμετώπισης του διλήμματος μικρή ή μεγάλη πτέρυγα, δηλαδή “βαρείς” ή “ελαφρείς” κατά την πτήση. Η σημερινή πραγματικότητα επιβάλλει στους πιλότους απαιτήσεων, να πετάνε τις πτέρυγες με ταχύτητες . Δηλαδή να πετάνε με μικρά αλεξίπτωτα ή να προσθέτουν βάρος σε μεγαλύτερα.
Σε αγώνες παγκόσμιου πρωταθλήματος είναι σύνηθες το να πετάνε με αλεξίπτωτα “βαρείς”, υπερβαίνοντας πολλές φορές κατά 10-20 κιλά το όριο φόρτισης της πτέρυγας αυτής με σκοπό να επιτύχουν 5 περίπου επιπλέον χιλιόμετρα, κάνοντας όμως την πτέρυγα αυτή ιδιαίτερα ευπαθή.
Για αεροδυναμικούς λόγους η μεγαλύτερη πτέρυγα πετά καλύτερα, αλλά σε αυτό δεν φαίνεται να δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα τελευταία. Έχει αλλάξει άλλωστε και η τεχνική κατασκευής των διάφορων μεγεθών. Ενώ παλαιότερα κατασκεύαζαν το large size και μετά αφαιρούσαν κομμάτι από το κέντρο του για την κατασκευή του μεσαίου και του μικρού μεγέθους χωρίς να μειώνεται αντίστοιχα η χορδή, τώρα κατασκευάζονται όλα υπό κλίμακα. Όταν γίνεται μείωση του εκπετάσματος ,μειώνεται και η χορδή Ανάλογα .Αυτό είναι και η αιτία που τα μεγάλα αλεξίπτωτα πετούσαν καλύτερα από τα αλλά μεγέθη.
Η επιλογή μεγέθους είναι μια σοβαρή απόφαση στην οποία πρέπει να ληφθούν π' όψιν ο τύπος της πτέρυγας, η περιοχή, οι συνθήκες και η ώρα της ημέρας που θα πετάμε και ιδιαίτερα το επίπεδο του πιλότου .
Η προσωπική μου γνώμη είναι ότι με ένα αλεξίπτωτο αρχαρίων είναι καλύτερο να πετάμε “ελαφρείς” ,διότι πετάμε με ήπιες συνθήκες, με ένα επιδόσεων κοντά στην ιδανική φόρτιση και με ένα αγωνιστικό να πετάμε “βαρείς”.
Όταν κοιτάμε τα τεστ, είναι σημαντικό να παρατηρούμε με κριτική διάθεση, τον συντελεστή φόρτισης που πετά ο συγκεκριμένος test pilot, το ύψος πτήσης και την σύσταση της ατμόσφαιρας που γίνονται οι μετρήσεις. Ένα αλεξίπτωτο που πετά στα 2000 μέτρα είναι γρηγορότερο από το ίδιο ,εάν πετάξει στα 500 μέτρα, διότι ο αέρας αραιώνει ανεβαίνοντας σε ύψος. Αντίστοιχα βέβαια μεταβάλλεται και ο βαθμός καθόδου.