Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation

Δύσκολες στιγμές

[Δείτε στο τέλος της σελίδας  εικονογραφημένες οδηγίες ]

Σε περίπτωση ατυχήματος είναι υποχρέωσή μας να σταματήσουμε ό,τι κάνουμε, ασφαλώς και την πτήση μας, με σκοπό να βοηθήσουμε άνθρωπο που έχει πρόβλημα .
Εάν προσγειωθούμε στο βουνό, είτε γιατί το επιλέξαμε, είτε γιατί αναγκαστήκαμε να το κάνουμε, πρέπει αμέσως να μαζέψουμε το αλεξίπτωτό μας. Κάποιος που μας βλέπει, είναι σίγουρο ότι θα ανησυχήσει. Εάν δεν θέλουμε να μαζέψουμε το αλεξίπτωτό μας, πρέπει να δείξουμε ότι δεν έχουμε πρόβλημα. Απλώνοντας πράγματά μας στο έδαφος, θα καταλάβει κάποιος ιπτάμενος ότι κινούμαστε και δεν χρειαζόμαστε βοήθεια.
Αντίθετα, εάν χρειαζόμαστε βοήθεια, πρέπει να αφήσουμε το αλεξίπτωτό μας ακίνητο, ώστε να έλθουν σε βοήθειά μας. Το γράμμα Χ σημαίνει “θέλω βοήθεια”. Όταν θέλουμε και μπορούμε να καλέσουμε βοήθεια, σχηματίζουμε το γράμμα Χ με οποιοδήποτε τρόπο μας είναι δυνατόν όπως με κλαδιά. Με τον πομπό V.H.F. χρησιμοποιούμε τον διεθνή όρο κλήσης για βοήθειας mayday - mayday.

Ατύχημα στο βουνό
Κείμενο ιατρού Π. Πανουργιά.


Andy Hedinger

Η συμπεριφορά στον τόπο του ατυχήματος
Ηρεμία, ψυχραιμία, σωστή κρίση είναι οι λέξεις κλειδιά.
Ακούγονται εύκολα στα λόγια αλλά συνήθως στην πράξη επικρατεί ταραχή και ίσως πανικός.
Τουλάχιστον εκείνη την ώρα ακολουθείστε τον κανόνα.
“ Ο τραυματίας δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση να μείνει μόνος του”

Έχετε στο μυαλό σας ότι πρέπει να ομαδοποιήσετε τις ενέργειές σας κάτω από 4 επικεφαλίδες:
1. Αποκτήστε σαφή αντίληψη της κατάστασης του ατυχήματος.
2. Ασφαλίστε τον τραυματία.
3. Βοηθείστε και εξετάστε τον.
4. Ειδοποιείστε ομάδα διάσωσης.

Τι πρέπει να κάνουμε στον τραυματία;
Σε όλο τον κόσμο στα σεμινάρια πρώτων βοηθειών που αφορούν αθλήματα όπως το αλεξίπτωτο πλαγιάς αναφερόμαστε στα τρία θέματα που ακολουθούν:
Α. Airway : Πρώτο μέλημά μας είναι η εξασφάλιση ελεύθερης αναπνοής αφού η ασφυξία αποτελεί άμεσο κίνδυνο για τη ζωή του. ελέγχουμε την γλώσσα του τραυματία εάν Έχει φράξει την αναπνευστική οδό. Στην περίπτωση αυτή με το δάκτυλο μας τραβάμε την γλώσσα του έξω. Εάν γλιστρά πρέπει να χρησιμοποιήσουμε γάντι η κάποιο ύφασμα.
Β. Βreathing : Δεύτερη φροντίδα είναι ο έλεγχος της αναπνοής. ελέγχουμε από κοντά την εκπνοή του. Εάν δεν αναπνέει πρέπει να τον βοηθήσουμε να εισπνεύσει, εκπνέοντας με δύναμη τον αέρα της δικής μας εκπνοής κατευθείαν στο στόμα του. Μετά περιμένουμε να εκπνεύσει διότι η εκπνοή γίνεται αυτόματα από το σώμα του και επαναλαμβάνουμε την ίδια διαδικασία μέχρι να επαναφέρουμε την αναπνοή του. Σε ενήλικες είναι αναγκαίο να κρατάμε την μύτη του κατά την διαδικασία της Τεχνητής αναπνοής κλειστή.
C.Cardiovascular: Τρίτη κινήσει μας είναι να ελέγξουμε το σφυγμό του. Εάν δεν λειτουργεί η καρδιά του ,εφαρμόζουμε ισχυρή πίεση με τα δυο χέρια μας τεντωμένα χαμηλά στο στήθος. Προσπαθούμε με αυτόν τον τεχνητό τρόπο να δημιουργήσουμε κυκλοφορία αίματος κάτι που είναι εφικτό εάν καταφέρουμε να πιέσουμε την καρδιά του, η οποία βρίσκεται στο κέντρο και ελάχιστα αριστερά στο στήθος.
Είναι πολύ δύσκολο να διαπιστώσουμε εάν θα ανάταξη ο τραυματίας. υπάρχει πιθανότητα να χρειάζεται ταυτόχρονα βοήθεια Β και C .Tοτε η βοήθεια από δεύτερο άτομο είναι απαραίτητη. Ο Ένας κάνει 5 μαλάξεις και σταματά ενώ ο άλλος κάνει 1 τεχνητή εκπνοή.
Όταν καταφέρουμε να επαναφέρουμε το Α,Β,C ελέγχουμε την ύπαρξη αιμορραγίας. Η αιμορραγία είναι συχνά η αιτία θανάτου σε άτομα που έχουν τραυματιστεί.
‘Άλλες φροντίδες είναι να ελαττωθεί ο πόνος, να εμποδιστεί η μόλυνση, να προφυλαχθεί ο τραυματισμένος από το κρύο ή τον δυνατό ήλιο και να τονωθεί το ηθικό του.

Τι δεν πρέπει να κάνουμε στον τραυματία;
Κάθε μετακίνηση που δεν είναι απαραίτητη πρέπει ν’ αποφεύγεται, γιατί μπορεί να χειροτερέψει την κατάστασή του.
Τις περισσότερες φορές, δεν υπάρχει λόγος να αφαιρούνται ή να καταστρέφονται τα ρούχα του. Σε περίπτωση ανάγκης απλώς ας κοπούν τα ρούχα στην περιοχή του τραύματος. Αν χρειαστεί ν’ αφαιρεθεί ένα ρούχο, αυτό να γίνει με τις λιγότερο δυνατές κινήσεις, αφού πρώτα ελευθερωθούν τα μέρη που δεν έχουν τραυματιστεί και τελευταία το τραυματισμένο μέλος ή τμήμα του σώματος.

ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ
1. Ο τραυματίας δεν μετακινείται, εκτός αν κινδυνεύει στη θέση που βρίσκεται.
2. Αν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, ελευθερώνεται το στόμα και ο λαιμός του ώστε να περνά ελεύθερα ο αέρας. Αν το θύμα δεν αναπνέει, εφαρμόζεται αμέσως τεχνητή αναπνοή.
3. Σε περίπτωση αιμορραγίας γίνεται προσπάθεια διακοπής της.
4. Αν ο τραυματίας διατηρεί τις αισθήσεις του και διψά μπορούμε να του δώσουμε λίγο νερό. Αν όμως είναι αναίσθητος, δεν πρέπει να του δοθεί τίποτα απ’το στόμα.
5. Αν κάνει κρύο, βρέχει ή χιονίζει το θύμα πρέπει να σκεπαστεί και να προστατευθεί.
6. Απαραίτητη είναι και η τόνωση του ηθικού του με ενθαρρυντικά λόγια.

Εξέταση του τραυματία
Προϋπόθεση για τη σωστή αντιμετώπιση του τραυματία είναι η διαπίστωση της βλάβης που έχει πάθει. Ερωτήσεις θα γίνουν:
α) Σε όσους ήταν κοντά στο ατύχημα και γνωρίζουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε.
β) Στον τραυματία για τις ενοχλήσεις που αισθάνεται, πόνο, δυσκολία στην αναπνοή κλπ.

Η εξέταση έχει σκοπό να επισημάνει:
1) Τραύματα
2) Κατάγματα

Τραύματα
Σ’ όλες τις περιπτώσεις τραυμάτων οι πρώτες βοήθειες έχουν σκοπό:
1. Το σταμάτημα της αιμορραγίας.
2. Την προφύλαξη από τη μόλυνση.

Εξωτερικό τραύμα στην κοιλιά.
Αν ο τραυματίας μπορεί να τραβήξει μέσα ή να τεντώσει την κοιλιά του εύκολα και χωρίς πόνο, τότε είναι σχεδόν βέβαιο πως δεν έχει πάθει βλάβη στα σπλάχνα του.

Αιμορραγία
Καμιά φορά σ’ ένα τραυματισμό μπορεί να κοπεί ένα αγγείο που μεταφέρει αίμα. Τότε το αίμα τρέχει συνέχεια από το τραύμα ή πετά σαν πίδακας με το ρυθμό των σφύξεων.
Τα αγγεία που γυρίζουν το αίμα πίσω στην καρδιά είναι οι φλέβες, ενώ αυτά που φέρνουν αίμα απ’ την καρδιά είναι οι αρτηρίες.
Πιο συχνά αιμορραγούν οι φλέβες και τότε το αίμα είναι σκούρο κόκκινο και τρέχει συνέχεια. Η αιμορραγία από μεγάλη φλέβα είναι επικίνδυνη. Πιο επικίνδυνη όμως είναι η αιμορραγία από τις αρτηρίες. Το αίμα τότε είναι ανοιχτό κόκκινο και πετιέται με ορμή στο ρυθμό των σφιγμών. Η αιμορραγία προκαλεί το άδειασμα των αγγείων από το αίμα, οπότε υπάρχει κίνδυνος καταπληξίας (αν χαθεί περίπου ένα λίτρο αίμα) ή και του θανάτου (αν το αίμα που θα χαθεί είναι περίπου 2 λίτρα).
Καταπληξία ή και θάνατος μπορεί να προκληθεί και από μία μεγάλη εσωτερική αιμορραγία, σε περίπτωση που τραυματίζεται ένα μεγάλο αγγείο μέσα στο θώρακα ή στην κοιλιά. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να μην υπάρχει εξωτερικό τραύμα.

Προσοχή: αν το τραύμα έχει γίνει από ξένο σώμα (ξύλο, πέτρα, σίδερο, κ.λ.π.) που εξακολουθεί να βρίσκεται σφηνωμένο στην περιοχή του τραύματος, δεν πρέπει να γίνει προσπάθεια ν’ αφαιρεθεί το ξένο σώμα, επειδή μπορεί να προκληθεί μεγαλύτερη αιμορραγία. Η αφαίρεση του ξένου σώματος θα γίνει στο νοσοκομείο.

Φλεβική αιμορραγία: πάνω στην περιοχή της αιμορραγίας εφαρμόζεται ένας ειδικός πιεστικός επίδεσμος. Αν δεν υπάρχει διαθέσιμος τέτοιος επίδεσμος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα καθαρό μαντήλι διπλωμένο πολλές φορές. Το μαντήλι πιέζεται δυνατά με τα δάχτυλα πάνω στην περιοχή που αιμορραγεί και δένεται πιεστικά μ’ ένα συνηθισμένο επίδεσμο.
Ο πιεστικός επίδεσμος στην περίπτωση της φλεβικής αιμορραγίας δεν πρέπει να λύνεται. Αν το τραύμα εξακολουθεί να αιμορραγεί, μπορεί να δεθεί δεύτερος επίδεσμος πάνω απ’ τον πρώτο και τρίτος επίδεσμος πάνω απ’ τον δεύτερο.
Αρτηριακή αιμορραγία: η αιμορραγία από αρτηρία σταματά πολύ πιο δύσκολα από τη φλεβική αιμορραγία. Σ’ αυτή την περίπτωση πρέπει να πιεστεί η αρτηρία σε μία θέση που να βρίσκεται ανάμεσα στην καρδιά και στην περιοχή της αιμορραγίας ή να τοποθετηθεί το μέρος που αιμορραγεί πιο ψηλά απ’ το υπόλοιπο σώμα. Όταν η αρτηρία πιεστεί στη θέση που πρέπει, τότε η αιμορραγία σταματά. Μόλις σταματήσει η αιμορραγία τοποθετείται στη θέση της πίεσης ένας πιεστικός επίδεσμος. Στην περίπτωση που η αιμορραγία εντοπίζεται σ’ ένα μέλος και δεν υπάρχει πιεστικός επίδεσμος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα μεγάλο μαντήλι διπλωμένο στο μέσον. Μ’ αυτό το μαντήλι θα τυλιχθεί πολλές φορές το μέλος (το μπράτσο ή ο μηρός). Οι άκρες του μαντηλιού θα δεθούν σε κόμπο, αφού περαστεί και δεθεί ένα ξύλο μέσα στον κόμπο. Στρίβοντας το ξύλο μπορούμε να σφίξουμε το μαντήλι αρκετά ώστε να σταματήσει η αιμορραγία.
Η θέση στην οποία θα ασκηθεί πίεση και θα τοποθετηθεί ο επίδεσμος εξαρτάται απ’ το σημείο της αιμορραγίας. Όταν αιμορραγεί κάποιο σημείο στο χέρι, η πίεση πρέπει να εφαρμόζεται στην εσωτερική επιφάνεια του μπράτσου και στα δύο τρίτα της απόστασης απ’ τον αγκώνα στη μασχάλη. Όταν η αιμορραγία είναι στο πόδι, η πίεση εφαρμόζεται στην εσωτερική επιφάνεια του μηρού και στα δύο τρίτα της απόστασης απ’ το γόνατο στη ρίζα του μηρού. Αν η αιμορραγία είναι στο κεφάλι, η αντίστοιχη αρτηρία πρέπει να πιεστεί σταθερά πάνω στο κόκαλο που βρίσκεται από κάτω της. Η θέση της αρτηρίας εντοπίζεται με τη βοήθεια του σφυγμού της που γίνεται αισθητός κάτω απ’ τα δάχτυλά μας.
Προσοχή: δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται για επίδεσμος σχοινί, κορδόνι, σύρμα ή στενό λουρί γιατί μπαίνει βαθιά στους ιστούς και προκαλεί βλάβες που μπορούν να δημιουργήσουν γάγγραινα και να οδηγήσουν ακόμα και σε ακρωτηριασμό.
Ο επίδεσμος πρέπει να χαλαρώνεται για 1 λεπτό κάθε 20 λεπτά και να σφίγγεται και πάλι μετά. Το σφίξιμο πρέπει να είναι τόσο, όσο χρειάζεται για να σταματήσει η αιμορραγία. Αν δεν υπάρχει πρόχειρος επίδεσμος, τότε η αρτηρία πρέπει να πιέζεται συνέχεια με τα δάχτυλα μέχρι να φτάσει ο τραυματίας σε νοσοκομείο. Αυτό ισχύει και στις περιπτώσεις που η αιμορραγία εντοπίζεται σε τέτοιο σημείο του κεφαλιού που δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί επίδεσμος.

Προφύλαξη από μόλυνση
Η μόλυνση σ’ ένα τραύμα προκαλείται από μικρόβια που μπαίνουν σ’ αυτό από τη γύρω περιοχή, είτε με το ξένο σώμα που προκάλεσε το τραύμα, είτε με τη σκόνη ή με οτιδήποτε έρθει σε επαφή με την επιφάνεια του τραύματος. Γι’ αυτό το λόγο καθετί που θα χρησιμοποιηθεί για την περιποίηση του τραύματος πρέπει να είναι απόλυτα καθαρό, να μην έχει δηλαδή μικρόβια. Μόνο σε πολύ μεγάλη ανάγκη (π.χ. σε μεγάλη αιμορραγία), όταν κινδυνεύει άμεσα η ζωή του τραυματία, η προφύλαξη απ’ τη μόλυνση έρχεται σε δεύτερη μοίρα.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η μόλυνση με το μικρόβιο του τέτανου, που μπορεί να περιορισθεί με τον καλό καθαρισμό του τραύματος, την αφαίρεση ξένων σωμάτων, την τοπική εφαρμογή ενός αντισηπτικού και την ένεση ανθρώπινου αντιτετανικού ορού.

Περιποίηση και καθαρισμός του τραύματος:
1. Τα μικρά τραύματα πλένονται με οξυζενέ ή και με νερό που έχει βράσει και έχει κρυώσει.
Όταν αφαιρεθούν όλες οι ακαθαρσίες, γίνεται επάλειψη με ιώδιο, μερκουροχρώμ ή μπεταντίν και το τραύμα σκεπάζεται με αποστειρωμένη γάζα που συγκρατείται στη θέση της με επίδεσμο. Αν ακόμα αιμορραγεί, εφαρμόζεται πιεστικός επίδεσμος, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω.
2. Αν το τραύμα είναι καθαρό, τότε δεν χρειάζεται καθαρισμό, αλλά μόνο επάλειψη με ιώδιο ή μπεταντίν.

Κατάγματα
Όταν ένα κόκαλο σπάσει, τότε μιλάμε για κάταγμα. Αν συνυπάρχει τραύμα τότε το κάταγμα λέγεται ανοιχτό. Αν δεν υπάρχει τραύμα, τότε το κάταγμα ονομάζεται κλειστό. Στα ανοιχτά κατάγματα υπάρχει ο κίνδυνος της αιμορραγίας και της μόλυνσης.

Συμπτώματα:
1. Δυνατός πόνος στην περιοχή του κατάγματος.
2. Πρήξιμο της περιοχής αυτής.
3. Δυσκολία ή απόλυτη αδυναμία κίνησης του μέλους.
4. Το μέλος παίρνει αφύσικη θέση ή γίνεται πιο κοντό από το αντίστοιχο που δεν έχει κάταγμα.

Πρώτες βοήθειες

Τα ανοιχτά κατάγματα πρέπει να καθαρίζονται στην περιοχή του τραύματος με ελαφρές κινήσεις. Αν υπάρχει αιμορραγία εφαρμόζονται τα μέτρα που αναφέρθηκαν πιο πάνω.
Μετά τον καθαρισμό, το μέλος τοποθετείται σε αναπαυτική θέση. Αν έχει πάρει αφύσικη θέση ή είναι γυρισμένο ασυνήθιστα δεν γίνεται προσπάθεια να έρθει στην κανονική του θέση. Το μέλος πρέπει να ακινητοποιείται στη θέση που βρίσκεται . Με κανένα τρόπο δεν πρέπει να μετακινηθεί ο τραυματίας πριν ακινητοποιηθεί το κάταγμά του. Ένα σπασμένο κόκαλο στο σημείο που έχει σπάσει, κόβει όπως το ξυράφι. Η βασική ιδέα της ακινητοποίησης είναι να προφυλάξουμε τα αγγεία και τα νεύρα που γειτονεύουν με τα σπασμένα οστά, από την παραπέρα κακοποίησή τους. Προφανής βέβαια λόγος είναι ο πόνος του ασθενή ο οποίος δέχεται με ανακούφιση την ακινητοποίηση, αφού κάθε κίνηση του προκαλεί αφόρητο πόνο. Εξυπακούεται ότι φροντίζουμε να δώσουμε ισχυρά παυσίπονα φάρμακα.

Πώς ακινητοποιούμε ένα μέλος με κάταγμα
Η αρχή είναι απλή: ακινητοποιούμε τις γειτονικές στο κάταγμα αρθρώσεις. Αν ο τραυματίας έχει δυνατό πόνο σ’ ένα χέρι ή σ’ένα πόδι και δε μπορεί να το κουνήσει ή αν το ένα χέρι ή πόδι είναι πιο κοντό από το άλλο, είναι πρησμένο ή έχει πάρει αφύσικη θέση, τότε είναι πιθανό να έχει σπάσει κάποιο κόκαλο αυτού του μέλους.
1. Κάταγμα στα κάτω άκρα: Το κάταγμα ακινητοποιείται με τη χρήση πρόχειρων αυτοσχέδιων ναρθήκων (ξύλα, κλαδιά), αλλά ο τραυματίας πρέπει να μεταφερθεί με φορείο.
2. Κάταγμα στα πάνω άκρα: Το κάταγμα ακινητοποιείται αν το μέλος δεθεί πάνω σ’ ένα μακρόστενο στερεό αντικείμενο (σανίδα, σκληρό χαρτόνι ή ειδικό νάρθηκα). Μετά απ’ αυτό, ο τραυματίας μπορεί να μεταφερθεί βαδίζοντας.
3. Κάταγμα στο κεφάλι: Ο τραυματίας είναι αναίσθητος, η αναπνοή του μοιάζει με ροχαλητό, μπορεί να κάνει εμετό ή να τρέχει αίμα απ’ το στόμα, τη μύτη ή το αυτί του. Πρέπει να μεταφερθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα.
4. Κάταγμα στο σαγόνι: Το σαγόνι στερεώνεται με λευκοπλάστη στο κεφάλι, έτσι που το στόμα να παραμένει κλειστό.
5. Κάταγμα στον αυχένα ή τη σπονδυλική στήλη: Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη μεταφορά του τραυματία.
Αν το θύμα δεν είναι σε θέση να σηκώσει το κεφάλι του ή να το στρίψει δεξιά και αριστερά, τότε είναι πιθανό να έχει σπάσει το σβέρκο του, να έχει δηλαδή κάταγμα στον αυχένα.
Ο τραυματίας τοποθετείται προσεχτικά και με μαλακές κινήσεις, ενώ το σώμα του κρατιέται τεντωμένο, πάνω σε σκληρό φορείο. Αν υπάρχει υποψία για κάταγμα στη ράχη τοποθετείται ανάσκελα. Στη δεύτερη περίπτωση βάζουμε ένα μαξιλαράκι ή μία διπλωμένη κουβέρτα κάτω από τη μέση του, του δένουμε τα δύο πόδια μαζί στους αστραγάλους και τον ακινητοποιούμε δένοντάς τον σε πολλές θέσεις πάνω στο φορείο, ώστε να εμποδίζεται κάθε του κίνηση.
6. Κάταγμα στα πλευρά. Αν το θύμα αναπνέει βαθιά χωρίς να πονά και παρουσιάζει τραύμα στο θώρακα, τότε δεν έχει σπάσει τα πλευρά του. Στην αντίθετη περίπτωση, ο τραυματίας πονά δυνατά στα πλευρά σε κάθε αναπνοή.
Ένα κάταγμα στα πλευρά μπορεί να προκαλέσει μεγάλη δυσκολία στην αναπνοή, αν απ’ την άκρη του σπασμένου πλευρού έχει τρυπηθεί ο πνεύμονας. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις η τεχνητή αναπνοή δεν ωφελεί και χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια, διότι έχει δημιουργηθεί αυτό που λέμε κλειστός πνευμοθώρακας.

Ηλίαση - θερμοπληξία
Ίσως ακούγεται παράξενο αλλά είναι ευκολότερο απ’ ότι νομίζουμε να πάθει κανείς ηλίαση στο βουνό. Οι ακτίνες του ηλίου δεν απορροφώνται από τα κατώτερα πυκνά στρώματα της ατμόσφαιρας και έτσι μας προσβάλλουν πολύ πιο εύκολα.
Σκεφτείτε ότι στα 4.000 μέτρα η ένταση του ηλίου για ένα λεπτό της ώρας αντιστοιχεί σε μία ώρα στη θάλασσα το καλοκαίρι.
Πονοκέφαλος, ζάλη, τάση προς εμετό ή και εμετός, κόκκινο πρόσωπο, ταχυκαρδία, λιποθυμία είναι χαρακτηριστικά γνωστά σημεία ηλίασης.
Για να αντιμετωπίσουμε τα συμπτώματα αυτά, τοποθετούμε τον ασθενή στη σκιά, τον δροσίζουμε, του δίνουμε άφθονα υγρά και του βρέχουμε συνεχώς το κεφάλι.


 



Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation