Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation

Mετεωρολογία

Η μετεωρολογία είναι η επιστήμη της παρατήρησης και της εμπειρίας, των στατιστικών και της εξέλιξης. Τα θέματα που την απασχολούν είναι ποικίλα και σύνθετα.
Οι πιλότοι αλεξίπτωτου πλαγιάς επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας στις μετεωρολογικές συνθήκες που αφορούν το άθλημά μας. πρέπει να μας γίνει αντιληπτό ότι η παρατήρηση και η εμπειρία είναι δυο πολύ απαραίτητα εφόδια για την κατανόηση των καιρικών μεταβολών. Στο βιβλίο αυτό η αναφορά σε αυτά τα θέματα γίνεται με τρόπο απλό, με σκοπό την γενική ενημέρωση του αεραθλητή. Στην πράξη αυτές οι πληροφορίες είναι αρκετές για την πλειοψηφία των πιλότων.

Μικρομετεωρολογία

Είναι ένα τμήμα της μετεωρολογίας που ασχολείται με τον καιρό σε μικρή κλίμακα. Τα θερμικά, οι αύρες, ο αναβατικός και καταβατικός άνεμος, είναι θέματα που απασχολούν την μικρομετεωρολογία ή απλά την τοπική μετεωρολογία.
Στο βιβλίο αυτό προτίμησα να κάνω κεφάλαια για ανέμους, νέφη, θερμικά, ώστε να είναι ευκολότερη η κατανόησή τους σε ομάδες και ειδικά στα θερμικά αφιερώνω ειδικό κεφάλαιο.
Αναγκαστικά λοιπόν έπρεπε τα θέματα που απασχολούν τη μικρομετεωρολογία να αναμειχθούν με θέματα γενικής μετεωρολογίας. Στη δική μου προσέγγιση, επίκεντρο είναι το αλεξίπτωτο πλαγιάς.
Ο αναγνώστης του βιβλίου αυτού πρέπει να γνωρίζει ότι η ύπαρξη δύο φαινομένων, ενός τοπικού και ενός γενικού είναι συνεχής και ασφαλώς μόνον με την πρακτική εξάσκηση θα μπορέσει να το διακρίνει.
Η παρατηρητικότητα είναι ένα βασικό προσόν.

Βασικές μετεωρολογικές έννοιες:

1.Η ηλιακή ακτινοβολία θερμαίνει το έδαφος και την ατμόσφαιρα. Το έδαφος θερμαίνεται και αποδίδει αυτή τη θερμότητα προς την ατμόσφαιρα. Με τον ίδιο τρόπο και η θάλασσα θερμαίνεται και αποδίδει αυτή την θερμότητα προς την ατμόσφαιρα . Η ατμόσφαιρα θερμαινόμενη προκαλεί τα μετεωρολογικά φαινόμενα. Μια πληροφορία που θα μας εξηγήσει αργότερα ορισμένα φαινόμενα είναι ότι το έδαφος θερμαίνεται και ψύχεται ταχύτερα από την θάλασσα η την λίμνη.
Το συμπέρασμα είναι ότι όλα τα μετεωρολογικά φαινόμενα παίρνουν την ενέργειά τους από την ηλιακή ακτινοβολία λόγω της θερμότητας.


Η πίεση και η Θερμοκρασία μειώνονται με το ύψος

2.Η ατμόσφαιρα που περιβάλει την γη με το βάρος της πιέζει όλα τα σώματα της γης. Αυτό το ονομάζουμε ατμοσφαιρική πίεση. Η ατμοσφαιρική πίεση μετράται σε Χεκτοπασκάλ (hPa) ή παλαιότερα σε Όμοια κλίμακα Μιλιμπάρ (mB).Για πρακτικούς λόγους δημιουργήθηκε ένα πρότυπο standard ατμόσφαιρας κατά το οποίο στην επιφάνεια της θάλασσας επικρατεί πίεση 1 ατμόσφαιρας η οποία ισοδυναμεί με 1013,25 hPa.Η ατμοσφαιρική πίεση ανεβαίνοντας σε ύψος μειώνεται κατά 1hPa κάθε 8,5 μέτρα. Ο αέρας γίνεται επίσης αραιότερος σε σημείο που ο άνθρωπος χρειάζεται οξυγόνο για πτήσεις πάνω από 3500 μέτρα.

3.Η διαφορά ατμοσφαιρικής πίεσης από τόπο σε τόπο και η τάση της μεγαλύτερης ατμοσφαιρικής πίεσης να εκτονωθεί προς την ασθενέστερη, δημιουργεί οριζόντια μετακίνηση αέρα την οποία ονομάζουμε άνεμο.

4.Το έδαφος θερμαινόμενο αποδίδει την θερμότητα προς την ατμόσφαιρα όπως αναφέρθηκε προηγούμενα. Ο θερμός αέρας ανέρχεται κατακόρυφα και την θέση του παίρνει γειτονικός ψυχρότερος αέρας. Αυτή η κατακόρυφη μετακίνηση αέρα ονομάζεται ανοδικό ρεύμα (θερμικό).
Είναι προφανές ότι στην ατμόσφαιρα υπάρχουν δυο κινήσεις του αέρα.
α. Ο άνεμος που είναι η οριζόντια κίνηση του αέρα και
β. Το ανοδικό ρεύμα που είναι η κατακόρυφη κίνηση του αέρα.
Πρακτικά δεν είναι πάντα σαφής ο διαχωρισμός τους, διότι είναι συχνή η ύπαρξη και των δύο κινήσεων ταυτόχρονα. Ο αρχάριος πιλότος πρέπει να πετά με ήπιες συνθήκες και άνεμο μετρημένο στην απογείωση 0-15 χλμ\ώρα και με την επίβλεψη πεπειραμένου πιλότου. Ο έμπειρος πιλότος γνωρίζει ότι η πτήση με αλεξίπτωτο πλαγιάς είναι άμεσα εξαρτώμενη από τις καιρικές συνθήκες και απαιτεί από τον πιλότο γνώσεις μετεωρολογίας.

5.Η θερμοκρασία μετράται σε βαθμούς Κελσίου (C) και παλαιότερα στην αεροπορία 0χρησιμοποιουσαν την μέτρηση με βαθμούς Φαρενάιτ ( F ). Στην μετεωρολογία χρησιμοποιείται η ελάχιστη και μέγιστη θερμοκρασία του 24ώρου.Η ελάχιστη Θερμοκρασία λαμβάνεται μισή ώρα μετά από την ανατολή του ήλιου και η μέγιστη δυο ώρες αφού ο ήλιος περάσει το μεσημβρινό επίπεδο. Η θερμοκρασία ανεβαίνοντας σε ύψος μειώνεται κατά 0,6° C η 1,08 ° F για κάθε 100 μέτρα.

6.Η Υγρασία είναι η ποσότητα των υδρατμών που περιέχεται μέσα στον αέρα. Το νερό βρίσκεται στην ατμόσφαιρα σε 3 καταστάσεις:
α. Την αέρια μέσα στον αέρα η με την μορφή υδρατμών,
β. Την υγρή ως βροχή η υδροσταγονίδια και
γ. Την στερεά ως χαλάζι και πάγος.
Μια αέρια μάζα περιέχει περιορισμένη ποσότητα υδρατμών, που είναι συνάρτηση της θερμοκρασίας. Για παράδειγμα 1 μ3 αέρα σε πίεση 1013hpa χωράει at Ο0 C 8 gr H2O,at 100 C 13gr H2O,at 200 C 25 gr H2O and at 300 C 40 gr H2O. Ο αέρας που συγκρατεί την μέγιστη ποσότητα υδρατμών ονομάζεται κορεσμένος όταν:
α. Ο αέρας δεν μπορεί να συγκρατήσει τους υδρατμούς υγροποιείται. Η υγροποίηση επιτυγχάνεται είτε με αύξηση των υδρατμών όταν υπάρχει πολύ βροχή, η μια αέρια μάζα περνά πάνω από την θάλασσα και
β. Όταν μειώνεται η Θερμοκρασία όπως θα δούμε πιο κάτω και στο κεφάλαιο της θερμικής ανεμοπορίας.
Απόλυτη Υγρασία είναι η ποσότητα των υδρατμών σε γραμμάρια που περιέχονται στον όγκο του ατμοσφαιρικού αέρα.
Σχετική Υγρασία είναι η μάζα των υδρατμών που υπάρχει στη μονάδα όγκου του αέρα προς την μάζα του κορεσμένου αέρα. Εκφράζεται σε ποσοστό επί τοις εκατό.

7.Σημείο δρόσου είναι η Θερμοκρασία στην οποία όταν φτάσει ο ατμοσφαιρικός αέρας δια ψύξεως γίνεται κορεσμένος. Κάθε επιπλέον ψύξη μεταβάλλει ένα μέρος των υδρατμών σε σταγόνες νερού και ονομάζεται συμπύκνωση.

8.Πυκνότητα του αέρα ορίζεται σαν η μάζα του σε γραμμάρια , προς την μονάδα όγκου ανά κυβικό εκατοστό. Την πυκνότητα ενός αέριου όπως είναι και ο αέρας την καθορίζει η πίεση και η Θερμοκρασία. Η Πυκνότητα των υδρατμών είναι περίπου 5/8 του αντιστοίχου ξηρού αέρα. Η επικρατούσα Υγρασία είναι απαραίτητη για να καθορίσουμε την Πυκνότητα του αέρα. Η αύξηση της υγρασίας ελαττώνει την πυκνότητα. Με την αύξηση του ύψους η Πυκνότητα ελαττώνεται, περίπου 1%κάθε 100 μέτρα. Αντίθετα με την μείωση της θερμοκρασίας αυξάνεται η πυκνότητα. Έτσι φαίνεται ότι δεν υπάρχουν κανόνες για την αίσθηση της πυκνότητας, παρά μόνο με μετρήσεις.
Πρακτικά σε πτήση με χαμηλή Πυκνότητα του αέρα πετάμε με μικρότερη ταχύτητα, έναντι της κατάστασης που επικρατούν οι ίδιες συνθήκες, άλλα η πυκνότητα του αέρα είναι υψηλή. Αυτό το συναντάμε όταν πετάμε κοντά στην θάλασσα με υψηλής υγρασίας αύρα.
Επίσης οι πτήσεις σε μεγάλο ύψος με συνήθως υψηλή πυκνότητα αέρα πετάμε με υψηλότερη ταχύτητα. Η πυκνότητα του αέρα δεν είναι εύκολο να μετρηθεί από τους πιλότους και Ίσως να είναι Ένας παράγων που κάνει τις πτήσεις με φαινομενικά ίδιες συνθήκες να διαφέρουν μεταξύ τους, κάτι που το διαπιστώνουμε μόνο εάν βρεθούμε στον αέρα.

Χάρτης ισοβαρών με ένδειξη κατεύθυνσης γεωστροφικού ανέμου και ανέμου επιφανείας.

9.Οι ισοβαρείς καμπύλες είναι καμπύλες γραμμές αποτυπωμένες σ' ένα χάρτη και δείχνουν τις περιοχές που έχουν την ίδια ατμοσφαιρική πίεση, στο ύψος της θάλασσας. Στην αποτύπωση των ισοβαρών αριστερά είναι η περιοχή των χαμηλών πιέσεων (low) ή ύφεσης και δεξιά είναι η περιοχή των υψηλών πιέσεων (high) ή αντικυκλώνας. Η διαφορά πιέσεων δημιουργεί μετακίνηση των αερίων μαζών, από τις υψηλές πιέσεις προς τις χαμηλές πιέσεις. Η μετακίνηση αυτή του αέρα ονομάζεται άνεμος, όπως ήδη έχουμε αναφέρει. Είναι διαπιστωμένο ότι όσο πλησιέστερα είναι η μία ισοβαρής καμπύλη στην άλλη, τόσο ισχυρότερος είναι ο άνεμος.
Μελέτη του χάρτη των ισοβαρών μας δείχνει ότι στο βόρειο ημισφαίριο της γης:
1) O άνεμος στρέφεται αντίστροφα από τους δείκτες του ρολογιού γύρω από τις υφέσεις και σύμφωνα με τους δείκτες του ρολογιού γύρω από τους αντικυκλώνες.
2) Ο άνεμος πνέει συνήθως παράλληλα με τις ισοβαρείς καμπύλες και σύμφωνα με τον νόμο του Ballot, εάν σταθούμε με τον άνεμο στο πρόσωπο τότε η περιοχή χαμηλών πιέσεων θα βρίσκεται δεξιά μας.

Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation