Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation

Περί των νεφών

Η υγροποίηση των υδρατμών στο σημείο δρόσου, δημιουργεί τα νέφη. Σημείο δρόσου “dew point” ονομάζεται η θερμοκρασία στην οποία ο ακόρεστος αέρας ψυχωμένος φτάνει σε κορεσμό. Τα νέφη δημιουργούνται σε διάφορα ύψη και έχουν διαφορετική μορφή. Ονομάζονται στρωματόμορφα όταν έχουν οριζόντιο σχήμα και σωρειτόμορφα όταν είναι ογκώδη και κατακόρυφα. Ο τρόπος που δημιουργούνται και ο τρόπος που διαλύονται είναι διαφορετικός σε κάθε νέφος.

Υψηλά νέφη (6.000 - 10.000 μ.)
Θύσανοι Cirrus Ci
Θυσανοσωρείτες Cirrocumulus Cc
Θυσανοστρώματα Cirrostratus Cs
Είναι νέφη με γενικά λεπτή μορφή, προμηνύουν τον ερχομό θερμού μετώπου, δεν παράγουν βροχή. Δημιουργούν μερική ή και γενική νέφωση σε μεγάλα ύψη.

Μέσα νέφη (2.000 - 6.000 μ.)
Υψησωρείτες Altocumulus Ac
Υψηστρώματα Altostratus As
Είναι νέφη ανοιχτόχρωμα, που δεν παράγουν βροχή. Τα μεν Altocumulus παρουσιάζονται σαν διάχυτες τούφες ή και σε οργάνωση, ενώ τα Altostratus είναι διάχυτα σε μεγάλη επιφάνεια.

Χαμηλά νέφη (έως 2.000 μ)
Στρώματα Stratus St
Στρωματομελανίες Nimbostratus Ns
Είναι νέφη βροχής. Τα μεν Stratus είναι γκρίζα, δημιουργούν γενική νέφωση και το ψιχάλισμα ή λίγη βροχή είναι σύνηθες φαινόμενο. Όσο για τα Nimbostratus είναι νέφη συνεχούς σταθερής βροχής ή και χιονιού και δημιουργούν γενική νέφωση. Ανοδικά και καθοδικά ρεύματα μέτρια έως ισχυρά μπορούν να δημιουργήσουν στο αλεξίπτωτο πλαγιάς προβλήματα.

Ορογραφικά νέφη
Δημιουργούνται στο ύψος των κορυφών των βουνών λόγω κορεσμού της υψηλής τους υγρασίας. Δημιουργούνται στην προσήνεμη πλευρά του βουνού και διαλύονται στην υπήνεμη πλευρά τους.
Ορογραφικά νέφη είναι τα νέφη του κύματος όρους, τα νέφη κορυφής, τα stratus, η ομίχλη, το “banner cloud” κ.λ.π..Clouds are often produced at mountain peaks due to the lifting of the air over the mountain. They form when they reach dew point level on the lee side. Such clouds include cap clouds, wave clouds, stratus, mist clouds and others.

Νέφη εδάφους “ομίχλη”
Η ομίχλη είναι νέφος εδάφους διότι παράγεται με διάφορους τρόπους κοντά στο έδαφος. Διακρίνουμε την ομίχλη με διάφορες ονομασίες οι οποίες προσδιορίζουν την αιτία παραγωγής της:
α. Ομίχλη ακτινοβολίας “radiation fog”. Σχηματίζεται κατά την νύχτα όταν υπάρχει ασθενής άνεμος του οποίου ο αέρας ψύχεται από τη χαμηλή θερμοκρασία του εδάφους και φτάνει σε σημείο κορεσμού. Όταν υπάρχει άπνοια ή ισχυρός άνεμος δεν δημιουργείται ομίχλη.
β. Ομίχλη μεταφοράς “advention fog”. Σχηματίζεται όταν μία υγρή μάζα αέρα έλθει, με ασθενή άνεμο, υπεράνω μίας ψυχρής περιοχής. Η ομίχλη αυτή είναι συνήθης στους ωκεανούς και τις παραθαλάσσιες περιοχές.
γ. Ομίχλη εξάτμισης “sea smoke”. Σχηματίζεται στην επιφάνεια της θάλασσας, λόγω διαφοράς θερμοκρασίας του θερμού θαλασσινού νερού και του ψυχρότερου αέρα. Οι υδρατμοί του νερού εξατμιζόμενοι φτάνουν αμέσως σε κορεσμό λόγω της ύπαρξης του ψυχρού αέρα.

Νέφη κατακόρυφης ανάπτυξης
Σωρείτες Cumulus Cu
Σωρειτομελανίες Cumulonimbus Cb
Για να αναπτυχθεί ένα τέτοιο νέφος απαιτείται θερμική ενέργεια από το έδαφος. Η ενέργεια αυτή, με μορφή θερμού ρεύματος ,ανέρχεται προς τα επάνω μέχρι να υγροποιηθεί. Στο σημείο αυτό δημιουργείται θερμικό νέφος τύπου Cumulus.

Ανάλογα με την θερμότητα του εδάφους ο ξηρός αέρας απορροφά υγρασία από το περιβάλλον, όπως αναφέραμε στην αρχή του κεφαλαίου της μετεωρολογίας. Eιναι δεδομένο λοιπόν ότι με την αύξηση της θερμότητας αυξάνεται και η συγκράτηση των υδρατμών. Έτσι όταν ο θερμικός αέρας ανερχόμενος φτάνει στον κορεσμό του και υγροποιείται λόγω συμπύκνωσης λίγο πιο ψηλά από το σημείο δρόσου , ανακτάται η θερμότητα που είχε προκαλέσει την εξάτμιση, όταν είχε ξεκινήσει η αέρια μάζα από το έδαφος. Έτσι δημιουργείται μέσα στο νέφος ανοδική κίνηση, εξαιτίας της αστάθειας που προκαλείται από την άνοδο της θερμοκρασίας. Αυτή είναι η αιτία που τα νέφη αυτά αναπτύσσονται κατακόρυφα και είναι δυνατόν να φτάσουν στο οριακό ύψος των 10 χλμ., όταν υπάρχει ισχυρή αστάθεια. Το σημείο αυτό ονομάζεται “Τροπόπαυση”. Μετά την τροπόπαυση η θερμοκρασία ανεβαίνει κατ΄ύψος και το νέφος δεν μπορεί να αναπτυχθεί υψηλότερα. Τότε επεκτείνεται οριζόντια, μεταβάλλοντας το σχήμα του σε πλάτος στην κορυφή του ώστε να μοιάζει με αμόνι και ολοκληρώνεται έτσι ο σχηματισμός του νέφους. Το νέφος αυτό ονομάζεται με την λατινική του ονομασία Cumulonimbus και θα μιλήσουμε γι’ αυτό αναλυτικότερα πιο κάτω.
Τα θερμικά ανεβαίνουν μέχρι να εξισωθεί η αδιαβατική τους θερμοκρασία, με την θερμοκρασία της ατμόσφαιρας. Έτσι όλα τα θερμικά νέφη σχηματίζονται στο ίδιο ύψος βάσης και αυτό αποκαλείται “βάση των νεφών”. Μεταβολή του ύψους της βάσης των νεφών επέρχεται κατά την διάρκεια της ημέρας, όταν αυξάνει η θερμότητα. Γενικά τα νέφη δημιουργούνται, αναπτύσσονται και διαλύονται. Οι ανεμοπόροι πρέπει να μάθουμε να κρίνουμε τις φάσεις εξέλιξης ενός νέφους κατακόρυφης ανάπτυξης “cumulus”, ώστε να μπορούμε να το εκμεταλλευτούμε πλήρως.
Εάν οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα ασταθείς, τότε δημιουργείται υπερανάπτυξη νεφών σε όλο τον ορίζοντα. Με αυτό τον τρόπο διακόπτεται η θερμική δραστηριότητα της ημέρας, διότι καλύπτεται ο ήλιος και σταματά η ηλιακή ακτινοβολία στο έδαφος. Όταν τα νέφη αυτά διαλυθούν ξεκινά νέος κύκλος θερμικής δραστηριότητας.
Όταν υπάρχει ομαλή κίνηση ανέμου και θερμική δραστηριότητα μικρής ή μέσης έντασης, δημιουργείται σειρά νεφών παράλληλη προς την κίνηση του ανέμου. Αυτό συμβαίνει διότι ο άνεμος “τακτοποιεί” τα θερμικά σε σειρές και κατ’ επέκταση τα νέφη. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται από τους ανεμοπόρους νεφόδρομος και δημιουργεί εξαιρετικές προϋποθέσεις ανεμοπορίας.

Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation