Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation

Προβλήματα στην Πτήση

Αναταράξεις

Οι απότομες μεταβολές στην κίνηση του αέρα προκαλούν αναταράξεις. Συχνά είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτή η αιτία των αναταράξεων, διότι πολλές φορές υπάρχει συνδυασμός των πηγών που τις προκαλεί. Σε πολλά σημεία αυτού του βιβλίου γίνεται αναφορά για τον τρόπο αντιμετώπισής τους. Την ανατάραξη μπορούμε να την κατατάξουμε σε 3 κατηγορίες:
1. Την Μηχανική που οφείλεται σε εμπόδια στο έδαφος. (mechanical)
2. Την Θερμική που οφείλεται στην κίνηση των ανοδικών και καθοδικών ρευμάτων.(thermal)
3. Την Συμπιεστική που οφείλεται στην συμπίεση των αερίων μαζών που μετακινούνται κατά την διέλευση των μετώπων. (shearing action)

Συνοπτικά πρέπει να πετάμε κάτω ακριβώς από την πτέρυγά μας και κάθε μεταβολή της θέσης αυτής να τη διορθώνουμε αμέσως. Σωστή πτήση είναι η πτήση που δεν είναι ορατές οι αναταράξεις στην κίνηση της πτέρυγάς μας.
Αναταράξεις πιθανόν να έχουμε:

1. Όταν συναντώνται αντίθετοι άνεμοι.
2. Μεταξύ του ανοδικού και του καθοδικού ρεύματος.
3. Πλησιάζοντας μια αναστροφή.
 

Σε δυνατούς ανέμους, στην περιοχή γύρω από τα δέντρα και τα σπίτια δημιουργούνται στροβιλισμοί.

4. Κατά μήκος μετώπου (θερμού ή ψυχρού).
5. Όταν φούσκα θερμικού σκάσει και ο κρύος αέρας πάει να καταλάβει τη θέση του ζεστού αέρα.
6. Μέσα σε χαράδρες.
7. Από θερμικό σε υπήνεμο ή προστατευμένο μέρος.
8. Κοντά σε νέφη.

Η αίσθηση των αναταράξεων διαφέρει από πτέρυγα σε πτέρυγα και ακόμη από ζώνη σε ζώνη. Άλλωστε είναι ένα φυσικό, αναμενόμενο γεγονός. Καλή πτήση απαιτήσεων χωρίς αναταράξεις δεν υπάρχει.

Η αίσθηση των αναταράξεων μειώνεται:
1 Όταν τα καραμπίνερ στη ζώνη είναι ψηλά.
2 Όταν είναι σφιχτή η ζώνη (ABC).
3 Όταν σφίξουμε τα χιαστά.
Είναι απαραίτητο να αισθανόμαστε τις αναταράξεις για να έχουμε τη σωστή αντίδραση.

Στροβιλισμοί

Ο άνεμος, όταν αντιμετωπίζει εμπόδια, δημιουργεί στροβιλισμούς και ρότορες, κυρίως στην υπήνεμη πλευρά των εμποδίων.
Αντιλαμβανόμαστε ότι όταν υπάρχει στροβιλισμός και πόσο μάλλον ρότορες, δεν υπάρχει σταθερή ροή ανέμου. Οι απότομες μεταβολές κατεύθυνσης και έντασης του ανέμου είναι επικίνδυνες για την πτήση. Υπάρχουν στροβιλισμοί που τους προκαλούν εμπόδια όπως ένα βουνό, ένας λόφος, ένα σπίτι, ένα δέντρο αλλά και μια άλλη πτητική μηχανή.
Πετώντας ανάμεσα στον άνεμο και ένα αλεξίπτωτο δημιουργούμε στον άλλο ρότορες. Σε μικρή απόσταση του προκαλούμε μπροστινό κλείσιμο. Είναι ευθύνη και των δύο πιλότων η αποφυγή αυτού του προβλήματος σε πτήση δυναμικού κοντά στην πλαγιά, αλλά και γενικότερα.
Η σημασία των στροβιλισμών αυτών είναι εντονότερη όταν ο άνεμος είναι ισχυρός. Όταν υπάρχει άπνοια και δεν υπάρχουν θερμικές διεργασίες, δεν υπάρχουν στροβιλισμοί.
Η πτήση μας κοντά σε εμπόδια πρέπει να γίνεται πάντα στην προσήνεμή τους πλευρά. Ποτέ στα υπήνεμα! Το θέμα αυτό είναι το υπ’ άριθμόν ένα πρόβλημα για το άθλημά μας.
Αναφορά έχει γίνει στο κεφάλαιο της πραγματικής και φαινόμενης ταχύτητας (σελ. 46) αλλά και στο θέμα που ακολουθεί.

Οι ρότορες εκτείνονται σε απόσταση 10 φορές το ύψος του εμποδίου.

Υπήνεμη πτήση και προσγείωση

Εδώ τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Όταν ο άνεμος είναι ισχυρός, στην υπήνεμη πλευρά του βουνού δημιουργούνται ανάλογης ισχύος, επικίνδυνοι για την πτήση μας ρότορες. Όταν υπάρχει άπνοια δεν υπάρχουν υπήνεμα.
Ασφαλώς δεν θα έπρεπε να πετάμε σ' αυτό το σημείο. Όμως, κάποια φορά, είτε λόγω αλλαγής της κατεύθυνσης του ανέμου, είτε λόγω κακού υπολογισμού, μπορεί να βρεθούμε να πετάμε υπήνεμα. Τότε πρέπει να προσγειωθούμε το συντομότερο ή να απομακρυνθούμε από κει.
Οι κινήσεις μας όταν η αίσθηση του αλεξίπτωτου είναι “ελαφριά” πρέπει να είναι πολύ ήπιες. Εάν αντίθετα η αίσθηση του αλεξίπτωτου είναι “βαριά” πρέπει οι κινήσεις μας να είναι σίγουρες και δυναμικές.
Ο χαρακτηρισμός της αίσθησης αυτής σαν “ελαφριά” και “βαριά” αποτελεί προσωπική μου έκφραση. Η πτέρυγα απ' τη στιγμή που φουσκώνει κατά την απογείωση μεταφέρει στο σώμα μας την κατάσταση στην οποία βρίσκεται κάθε στιγμή. Κάθε πιλότος δέχεται αυτές τις πληροφορίες και αντιδρά συνήθως ενστικτωδώς. Η εμπειρία εξασκεί αυτό το ένστικτο, ώστε με την πάροδο του χρόνου να μπορούμε να πετάμε και με πτέρυγες μεγαλύτερων επιδόσεων, οι οποίες απαιτούν γρήγορες και ακριβείς αντιδράσεις απ' τον πιλότο.

Τι κάνουμε
Ενώ πετάμε υπήνεμα, το δίπλωμα των ακροπτερυγίων προτείνεται. Ορισμένες μοντέρνες πτέρυγες συμπεριφέρονται με αστάθεια και για τον λόγο αυτό καλό είναι να συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο του κατασκευαστή.
Όταν όμως χρειάζεται συνεχής χρήση των φρένων, λόγω κλεισιμάτων, δεν θα μπορούμε να διπλώσουμε τα ακροπτερύγια (“big ears” ή “αυτιά”) διότι τα χέρια μας θα είναι απασχολημένα με τα φρένα. Ένας Γάλλος σχεδιαστής έχει βρει τρόπο να μειώνεται το εμβαδόν του αλεξίπτωτου συρρικνώνοντας το κέντρο της πτέρυγας, με σχοινάκια που τραβάει ο πιλότος. Στην περίπτωση αυτή μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα χέρια μας στα φρένα και να έχουμε “κλειστό” το αλεξίπτωτο στο κέντρο.
Προσωπική εμπειρία μου δίδαξε ότι είναι δυνατόν να προσγειωθούμε υπήνεμα κοντά στην κορυφή, εάν πετάμε σε χαμηλό ύψος από αυτήν, με πρόσωπο προς τον άνεμο, άρα και προς το βουνό. Εάν έχουμε αρκετό ύψος, τουλάχιστον 80 με 100 μέτρα, τότε γυρνάμε την πλάτη προς τον άνεμο για να απομακρυνθούμε από το υπήνεμο μέρος, το οποίο καλύπτει μήκος 7 με 8 φορές το ύψος του εμποδίου. Δεν πρέπει να νομίζουμε ότι εάν αντιμετωπίσουμε λίγα κλεισίματα κοντά στην κορυφή και μετά υπάρχει ηρεμία, ότι το υπήνεμο μέρος τελείωσε. Ισχυρό ρότορα μπορεί να βρούμε αρκετά μακριά. Ετοιμότητα και παρατηρητικότητα λοιπόν.
Πρέπει να λάβουμε υπ’ όψιν μας και κάτι άλλο. Εάν υπάρχουν καθοδικά (-4μ/δευτ.) και τραβήξουμε εφεδρικό διότι δεν ελέγχουμε πλέον την πτέρυγά μας, η κατακόρυφη ταχύτητα του αλεξίπτωτού μας (-6μ/δευτ.) αθροίζεται με το καθοδικό και γίνεται συνολικά (-10μ/δευτ.). Δυστυχώς έχουμε πρόβλημα.
Συμπέρασμα: τα υπήνεμα είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του αλεξίπτωτου πλαγιάς.
Θεωρώ ότι ο καθένας από εμάς και ιδιαιτέρως ο αρχάριος πιλότος, πρέπει να γνωρίζει εγκαίρως ότι δεν πετάμε χωρίς την συμβουλή έμπειρου πιλότου και ποτέ με απαγορευτικές συνθήκες.
Το ρητό ότι “αποκτώντας εμπειρία δεν κάνουμε πια λάθη, αλλά την εμπειρία την αποκτήσαμε κάνοντας λάθη” δεν ταιριάζει απόλυτα στο αλεξίπτωτο πλαγιάς.
Δοκιμάζουμε νέους ορίζοντες παράλληλα με τις γνώσεις μας. Πιέζουμε τα όριά μας αλλά δεν τα υπερβαίνουμε.

Next Page of Pocket Aviation Previous Page of Pocket Aviation